Zastosowanie leków przeciwgorączkowych u dzieci

Autor: Sullivan J.E. i wsp.

Gorączka to jedna z najczęstszych przypadłości małych dzieci. Podwyższenie temperatury ciała to mechanizm fizjologiczny a nie choroba i ma na celu wspomaganie zwalczania infekcji (ograniczenie namnażania wirusów i bakterii, aktywacja układu odpornościowego).

Wielu rodziców podaje leki przeciwgorączkowe bez potrzeby z obawy o skutki niewielkiego wzrostu temperatury dziecka. Połowa rodziców podaje niewłaściwe dawki leku, 15% podaje dawki wielokrotnie wyższe od zalecanych.

Leczenie gorączki to przede wszystkim poprawa komfortu dziecka.

Paracetamol (acetaminofen): w dawkach 10 mg/kg lub 15 mg/kg co 4 do 6 godzin jest ogólnie uznawany za bezpieczny i skuteczny. Po 30-60 minutach od podania u 80% dzieci obserwuje się obniżoną temperaturę. Niebezpieczeństwo przedawkowania, hepatotoksyczności występuje tylko wtedy, gdy podano dziecku zwielokrotnione dawki lub produkt dla dorosłych. Chociaż podawanie paracetamolu było łączone z objawami typowymi dla astmy to powiązanie przyczynowo – skutkowe nie zostało udowodnione.

Ibuprofen: niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ);  podobne działanie do paracetamolu w redukcji gorączki.

Skutki uboczne: krwawienia, zapalenia błony śluzowej żołądka, wrzody żołądka, dwunastnicy, przełyku.

Podejrzenie zaburzania pracy nerek (wiele przypadków u gorączkujących dzieci)- dlatego zaleca się ostrożność przy stosowaniu u dzieci odwodnionych, z chorobami układu krążenia, chorobami nerek.

Grupa szczególnego ryzyka to dzieci poniżej 6 miesiąca, u których występują rozwojowe różnice w działaniu nerek. Dodatkowo, w tej grupie wiekowej ibuprofen podlega nieco innym procesom farmakokinetycznym.

Nie ma wystarczających danych klinicznych do wspierania użycia ibuprofenu u dzieci poniżej 6 miesiąca życia. Stosowanie jest uzasadnione jedynie przy leczeniu przetrwałego przewodu tętniczego (ductus arteriosus) w dzieci przedwcześnie urodzonych.

Terapia mieszana- może być w niektórych przypadkach skuteczniejsza, jednak niesie ryzyko przedawkowania.

Wnioski: Postępowanie z gorączkującym dzieckiem to przede wszystkim poprawa jego komfortu, obserwacja oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia.

Paracetamol to lek pierwszego podania o dobrym profilu bezpieczeństwa.
Ibuprofen to lek alternatywny, jednak nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 6 miesiąca życia ze względu na brak danych klinicznych oraz możliwość zaburzenia pracy nerek  szczególnie u dzieci z ryzykiem odwodnienia i zaburzeniami układu pokarmowego np. biegunką lub z współistniejącymi schorzeniami układu moczowego i krwionośnego.

Opracowanie na podstawie artykułu: Sullivan J. i wsp. Raport kliniczny. Pediatrics 2011